فوتر سایت فقط بخش انتهایی صفحه برای نمایش کپی رایت نیست. یک فوتر حرفه ای می تواند اطلاعات تماس، لینک صفحات مهم، مسیرهای ارتباطی، صفحات قانونی و عناصر اعتمادساز را در اختیار کاربر قرار دهد. مهم ترین نکته در طراحی فوتر سایت این است که این بخش باید به پیدا کردن اطلاعات و ادامه مسیر کاربر کمک کند، نه اینکه به مجموعه ای شلوغ از لینک ها تبدیل شود.
یک فوتر مناسب باید با نوع کسب و کار، ساختار سایت و نیاز مخاطب هماهنگ باشد. برای مثال، اطلاعاتی که در فوتر یک سایت خدماتی اهمیت دارند با یک فروشگاه آنلاین یا سایت معرفی یک کسب و کار محلی یکسان نیستند. بنابراین بهتر است قبل از انتخاب ظاهر فوتر، مشخص شود کاربر در انتهای صفحه به چه اطلاعاتی نیاز دارد.
فوتر سایت چیست و چرا اهمیت دارد؟
فوتر یا Footer بخش پایانی صفحه وب سایت است که معمولا اطلاعات عمومی و مسیرهای تکمیلی سایت در آن قرار می گیرند. اطلاعات تماس، لینک صفحات مهم، اطلاعات حقوقی، شبکه های اجتماعی و کپی رایت از مواردی هستند که معمولا در این بخش دیده می شوند.
عنصر HTML به نام <footer> نیز برای نمایش اطلاعات مربوط به بخش یا کل صفحه استفاده می شود و می تواند شامل اطلاعات نویسنده، کپی رایت یا لینک به اسناد مرتبط باشد. بنابراین فوتر از نظر ساختار HTML نیز یک بخش معنادار در صفحه است.
اهمیت فوتر زمانی بیشتر مشخص می شود که کاربر به انتهای صفحه رسیده و هنوز به اطلاعات یا مسیر دیگری نیاز دارد. اگر فوتر درست طراحی شده باشد، کاربر می تواند بدون برگشتن به ابتدای صفحه به بخش های مهم سایت دسترسی پیدا کند.
مهم ترین نکات طراحی فوتر سایت
طراحی فوتر سایت باید با هدف مشخص انجام شود. لازم نیست همه اطلاعات سایت در فوتر قرار بگیرند. بهتر است عناصر بر اساس اهمیت و نیاز واقعی کاربر انتخاب و سپس در چند گروه مشخص سازماندهی شوند.
هدف فوتر را قبل از طراحی مشخص کنید
اولین قدم این است که مشخص کنید فوتر قرار است چه کاری برای کاربر انجام دهد. آیا هدف اصلی ایجاد دسترسی سریع به صفحات مهم است؟ آیا قرار است اطلاعات تماس نمایش داده شود؟ آیا کاربر باید بتواند خدمات یا دسته بندی های اصلی را پیدا کند؟ یا فوتر بیشتر برای اطلاعات حقوقی و اعتمادسازی استفاده می شود؟
وقتی هدف مشخص باشد، حذف عناصر غیرضروری نیز آسان تر می شود و فوتر از تبدیل شدن به یک بخش شلوغ جلوگیری می کند.
لینک های فوتر را دسته بندی و اولویت بندی کنید
یکی از مهم ترین اصول طراحی فوتر سایت، گروه بندی لینک ها است. قرار دادن تمام لینک ها در یک فهرست طولانی، پیدا کردن مسیر موردنظر را برای کاربر دشوار می کند.
بهتر است لینک ها در گروه هایی مانند «خدمات»، «درباره ما»، «راهنما»، «ارتباط با ما» یا «محصولات» قرار بگیرند. عنوان هر گروه نیز باید برای کاربر قابل فهم باشد.
همچنین لازم نیست تمام صفحات سایت در فوتر قرار بگیرند. صفحات مهم را بر اساس نیاز کاربر انتخاب کنید و از قرار دادن لینک های کم ارزش یا تکراری خودداری کنید.
اطلاعات تماس را در دسترس قرار دهید
اگر ارتباط با کسب و کار یکی از اهداف اصلی سایت است، اطلاعات تماس باید به شکل واضح در فوتر نمایش داده شود. شماره تلفن، ایمیل، آدرس، ساعات کاری یا لینک صفحه تماس، بسته به نوع کسب و کار می توانند در این بخش قرار بگیرند.
در سایت های تخصصی، اطلاعات تماس بخشی از اعتمادسازی نیز محسوب می شود. برای نمونه، در طراحی سایت روان شناسی علاوه بر لینک خدمات، دسترسی به اطلاعات تماس، معرفی متخصص و مسیر رزرو یا دریافت مشاوره می تواند برای کاربر اهمیت زیادی داشته باشد.
در نسخه موبایل نیز شماره تلفن بهتر است به شکل قابل کلیک باشد تا کاربر بتواند بدون کپی کردن شماره، تماس را آغاز کند.
هویت بصری برند را در فوتر حفظ کنید
فوتر نباید از نظر ظاهری کاملا جدا از سایر بخش های سایت باشد. رنگ ها، فونت، سبک آیکون ها، فاصله گذاری و نوع دکمه ها باید با سیستم طراحی کلی سایت هماهنگ باشند.
البته فوتر می تواند رنگ پس زمینه متفاوتی داشته باشد تا از محتوای اصلی جدا شود. این تفاوت نباید باعث شود کاربر احساس کند وارد یک بخش کاملا متفاوت شده است.
لوگو یا نام برند نیز در صورت نیاز می تواند در فوتر قرار گیرد. در کنار آن، یک معرفی کوتاه و دقیق از کسب و کار می تواند برای سایت هایی که نیاز به معرفی برند دارند مفید باشد.
فوتر را خوانا و خلوت طراحی کنید
فوتر حرفه ای لزوما فوتر بزرگ و پر از اطلاعات نیست. اگر تعداد لینک ها، آیکون ها، تصاویر و متن ها بیش از حد باشد، کاربر برای پیدا کردن یک مسیر ساده باید میان عناصر زیادی جستجو کند.
برای افزایش خوانایی فوتر می توان از این اصول استفاده کرد:
- گروه بندی لینک های مرتبط
- استفاده از عنوان های کوتاه و واضح
- ایجاد فاصله مناسب میان بخش ها
- انتخاب فونت خوانا
- استفاده از کنتراست مناسب
- حذف عناصر تزئینی غیرضروری
- حفظ فضای سفید کافی
هدف این است که کاربر با یک نگاه ساختار فوتر را متوجه شود و بداند برای رسیدن به هر اطلاعات باید روی کدام بخش کلیک کند.
فوتر سایت را برای موبایل بهینه کنید
فوتری که روی دسکتاپ به صورت چند ستون طراحی شده است، ممکن است در موبایل کاملا نامناسب باشد. ستون های متعدد، لینک های فشرده و متن های کوچک می توانند استفاده از فوتر را دشوار کنند.
در نسخه موبایل می توان ستون ها را به صورت عمودی نمایش داد یا گروه های بزرگ را در بخش های جمع شونده قرار داد. با این حال، اطلاعات مهم نباید پشت تعاملات غیرضروری پنهان شوند.
همچنین فاصله بین لینک های قابل کلیک باید به اندازه ای باشد که کاربر بتواند با لمس صفحه گزینه موردنظر را به راحتی انتخاب کند.
صفحات اعتمادساز و قانونی را در جای مناسب قرار دهید
بعضی صفحات ممکن است در منوی اصلی سایت جایگاه مناسبی نداشته باشند اما برای کاربر مهم باشند. فوتر یکی از محل های مناسب برای دسترسی به این صفحات است.
بسته به نوع سایت می توان لینک هایی مانند موارد زیر را در فوتر قرار داد:
- درباره ما
- تماس با ما
- حریم خصوصی
- شرایط استفاده
- قوانین خرید و بازگشت کالا
- شرایط ارسال
- سوالات متداول
در طراحی سایت اقامتگاه نیز فوتر می تواند محل مناسبی برای لینک به قوانین رزرو، شرایط اقامت، اطلاعات تماس، آدرس و موقعیت مکانی باشد. انتخاب این موارد باید بر اساس نیاز واقعی مهمان و مدل خدمات اقامتگاه انجام شود.
CTA و شبکه های اجتماعی را هدفمند استفاده کنید
اگر یک اقدام مشخص برای کسب و کار اهمیت زیادی دارد، می توان CTA آن را در فوتر نیز قرار داد. برای مثال «درخواست مشاوره»، «تماس با ما»، «رزرو» یا «مشاهده محصولات» می توانند بسته به نوع سایت مورد استفاده قرار بگیرند.
بهتر است تعداد CTAها محدود باشد. وقتی چندین دکمه با اهمیت مشابه در فوتر قرار می گیرند، کاربر نمی داند کدام اقدام اولویت بیشتری دارد.
لینک شبکه های اجتماعی نیز در صورت فعال بودن کانال های برند می تواند در فوتر قرار بگیرد. آیکون ها باید قابل تشخیص و قابل استفاده باشند و لینک آنها به حساب واقعی و فعال برند منتهی شود.
در فوتر سایت چه اطلاعاتی قرار دهیم؟
هیچ ترکیب ثابتی برای تمام سایت ها وجود ندارد. محتوای فوتر باید بر اساس مدل کسب و کار، تعداد صفحات، نیاز مخاطب و اهداف سایت انتخاب شود.
| عنصر فوتر | کاربرد | مناسب برای |
|---|---|---|
| اطلاعات تماس | ایجاد دسترسی سریع به کسب و کار | سایت های شرکتی و خدماتی |
| لینک خدمات | دسترسی به خدمات اصلی | سایت های خدماتی |
| دسته بندی محصولات | دسترسی سریع به محصولات | فروشگاه های آنلاین |
| درباره برند | معرفی کوتاه کسب و کار | سایت های شرکتی و برندها |
| صفحات قانونی | دسترسی به قوانین و سیاست ها | فروشگاه ها و سایت های خدماتی |
| شبکه های اجتماعی | ارتباط با کانال های اجتماعی | برندهای دارای فعالیت اجتماعی |
| CTA | هدایت کاربر به اقدام مشخص | سایت هایی با هدف تبدیل مشخص |
در سایت های فروشگاهی، انتخاب لینک ها باید با ساختار دسته بندی محصولات هماهنگ باشد. برای مثال، در طراحی سایت گل و گیاه می توان لینک دسته بندی های اصلی، شرایط ارسال، راهنمای خرید و اطلاعات تماس را در گروه های مشخص فوتر قرار داد.
در مقابل، در سایت هایی مانند طراحی وبسایت مبل فروشی ممکن است لینک دسته بندی محصولات، شرایط خرید، خدمات پس از فروش، روش های ارسال و ارتباط با فروشگاه اهمیت بیشتری داشته باشند.
طراحی فوتر سایت چه تاثیری بر سئو دارد؟
فوتر به خودی خود یک عامل مستقیم برای بهبود رتبه سایت نیست. ارزش آن بیشتر در ایجاد دسترسی بهتر، ساختار منطقی سایت و کمک به کاربر برای پیدا کردن صفحات مهم است.
لینک های فوتر می توانند بخشی از لینک سازی داخلی باشند، اما استفاده افراطی از آنها با هدف انتقال سیگنال های سئو رویکرد مناسبی نیست. هر لینک باید دلیل مشخصی داشته باشد و برای کاربر نیز قابل توجیه باشد.
برای مثال، اگر چند خدمت اصلی کسب و کار صفحات اختصاصی دارند و کاربران نیز به آنها نیاز دارند، قرار دادن لینک این صفحات در فوتر می تواند منطقی باشد. اما قرار دادن ده ها Anchor مشابه یا فهرستی از کلمات کلیدی صرفا برای ایجاد لینک داخلی، ساختار طبیعی سایت را ضعیف می کند.
همچنین بهتر است لینک های فوتر به صفحات واقعی و ارزشمند سایت هدایت شوند و لینک های خراب، تغییر مسیرهای غیرضروری یا صفحات حذف شده به صورت دوره ای بررسی شوند.
گوگل نیز در راهنمای تجربه صفحه تاکید می کند که طراحی صفحه باید به کاربر کمک کند محتوای اصلی را از بخش های ثانویه تشخیص دهد و تجربه استفاده در موبایل نیز مناسب باشد. بنابراین فوتر باید بخشی از تجربه کلی سایت باشد، نه عنصری که صرفا برای سئو طراحی شده است.
چگونه فوتر سایت را برای موبایل طراحی کنیم؟
طراحی فوتر در موبایل باید از ابتدا در نظر گرفته شود، نه اینکه نسخه دسکتاپ بدون تغییر به صفحه کوچک منتقل شود.
- ستون های متعدد را در صورت نیاز به ساختار عمودی تبدیل کنید.
- لینک های قابل کلیک را با فاصله مناسب از یکدیگر قرار دهید.
- اندازه متن را برای خواندن روی صفحه کوچک بررسی کنید.
- اطلاعات تماس مهم را در بخش قابل دسترس قرار دهید.
- از ایجاد اسکرول افقی جلوگیری کنید.
- گروه های بسیار بزرگ لینک را در صورت نیاز به بخش های جمع شونده تبدیل کنید.
- فوتر را روی موبایل واقعی و اندازه های مختلف نمایشگر بررسی کنید.
هدف از طراحی ریسپانسیو فقط کوچک کردن عناصر نیست. ساختار فوتر باید در موبایل نیز برای کاربر قابل درک باشد و دسترسی به اطلاعات مهم را دشوار نکند.
اشتباهات رایج در طراحی فوتر سایت
بعضی اشتباهات در طراحی فوتر باعث می شوند این بخش به جای کمک به کاربر، تجربه او را پیچیده تر کند.
- قرار دادن لینک های بیش از حد: فوتر نباید به یک نقشه سایت شلوغ تبدیل شود.
- استفاده از فونت بسیار کوچک: اطلاعات فوتر نیز باید خوانا باشند.
- کنتراست پایین: رنگ متن و پس زمینه باید برای خواندن مناسب باشند.
- نادیده گرفتن نسخه موبایل: فوتر دسکتاپ ممکن است در موبایل قابل استفاده نباشد.
- تکرار مصنوعی کلمات کلیدی: فوتر محل قرار دادن فهرست کلمات کلیدی نیست.
- لینک های خراب: لینک های فوتر باید به صورت دوره ای بررسی شوند.
- اطلاعات تماس قدیمی: شماره تلفن، آدرس یا ایمیل نادرست می تواند اعتماد کاربر را کاهش دهد.
- استفاده بیش از حد از CTA: چند دعوت به اقدام همزمان می تواند تمرکز کاربر را کاهش دهد.
- عدم هماهنگی با طراحی سایت: فوتر باید بخشی از سیستم طراحی کلی سایت باشد.
جمع بندی
طراحی فوتر سایت باید بر اساس نیاز کاربر و ساختار واقعی وب سایت انجام شود. اطلاعات تماس، لینک صفحات مهم، خدمات یا محصولات، صفحات قانونی و CTA می توانند در فوتر قرار بگیرند؛ اما انتخاب آنها باید هدفمند باشد.
یک فوتر حرفه ای خوانا، منظم، ریسپانسیو و هماهنگ با هویت بصری سایت است. همچنین نباید از آن به عنوان محلی برای انباشتن لینک یا تکرار کلمات کلیدی استفاده کرد. اگر کاربر بتواند پس از رسیدن به انتهای صفحه، اطلاعات موردنیاز خود را سریع پیدا کند و مسیر بعدی برایش واضح باشد، فوتر وظیفه اصلی خود را به خوبی انجام داده است.
سوالات متداول درباره طراحی فوتر سایت
در فوتر سایت چه چیزهایی باید قرار بگیرد؟
اطلاعات تماس، لینک صفحات مهم، معرفی کوتاه برند، صفحات قانونی، لینک خدمات یا محصولات و در صورت نیاز شبکه های اجتماعی و CTA از عناصر رایج فوتر هستند. انتخاب نهایی باید بر اساس نوع سایت و نیاز کاربران انجام شود.
آیا لینک های فوتر برای سئو مفید هستند؟
لینک های فوتر می توانند به دسترسی کاربران و ساختار لینک داخلی سایت کمک کنند، اما قرار دادن تعداد زیادی لینک با هدف سئو توصیه نمی شود. لینک ها باید مرتبط، کاربردی و بخشی طبیعی از معماری سایت باشند.
آیا فوتر همه صفحات سایت باید یکسان باشد؟
در بیشتر سایت ها یک ساختار ثابت برای فوتر باعث ایجاد تجربه کاربری قابل پیش بینی می شود. با این حال، بعضی صفحات خاص ممکن است به دلیل هدف متفاوت، بخش هایی متفاوت داشته باشند. مهم این است که اطلاعات ضروری و مسیرهای اصلی برای کاربر قابل دسترس باقی بمانند.
فوتر سایت در موبایل چگونه باید باشد؟
فوتر موبایل باید خوانا، قابل لمس و بدون نیاز به زوم یا اسکرول افقی باشد. معمولا تبدیل ستون های دسکتاپ به بخش های عمودی و کاهش عناصر غیرضروری می تواند ساختار مناسب تری ایجاد کند.
آیا تعداد زیاد لینک در فوتر مناسب است؟
خیر. تعداد زیاد لینک باعث می شود فوتر شلوغ شود و پیدا کردن مسیر موردنظر برای کاربر دشوارتر باشد. بهتر است فقط صفحات مهم و مرتبطی که ارزش دسترسی سریع دارند در فوتر قرار بگیرند.